STATUT
ZWIĄZKU STRZELECKIEGO „STRZELEC”
ORGANIZACJI SPOŁECZNO-WYCHOWAWCZEJ

uchwalony przez IV Walny Zjazd Delegatów 18.10.1997r.

Rozdział I
POSTANOWIENIA OGÓLNE

Art.1

Związek Strzelecki “Strzelec” – Organizacja Społeczno-Wychowawcza, zwany dalej
Związkiem, jest patriotycznym stowarzyszeniem młodzieży polskiej – kontynuatorem
istniejącego w okresie międzywojennym Związku Strzeleckiego.

Art. 2

Terenem działalności Związku jest obszar Rzeczypospolitej Polskiej oraz środowiska
Polaków za granicą, z zachowaniem miejscowych praw o stowarzyszeniach. Siedzibą władz
naczelnych jest Warszawa.

Art. 3

Związek opiera swą działalność na pracy społecznej członków. Do prowadzenia swych spraw
może zatrudniać pracowników.

Art. 4

Związek posiada sztandar wg ustalonego wzoru. Godłem Związku jest orzeł w koronie
zamkniętej z krzyżem, z literą S umieszczoną w tarczy amazonek.

Art. 5

Związek posiada wewnętrzne jednostki organizacyjne, którymi są okręgi i jednostki
strzeleckie. Zasady pracy tych jednostek opierają się na przepisach określonych w
regulaminie organizacyjnym Związku.

Rozdział II
CELE I METODY DZIAŁANIA

Art. 6

Celem Związku jest:
a) działanie na rzecz niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej i jej umacniania,
b) wychowanie obywatelskie członków, oparte na ideologii państwowotwórczej i dyscyplinie
społecznej wg wskazań Założyciela i Pierwszego Komendanta Głównego Związku
Strzeleckiego Józefa Piłsudskiego, ujętych w Prawie i Przyrzeczeniu Strzeleckim,
c) przygotowywanie młodzieży do służby wojskowej i obrony cywilnej,
d) wychowywanie członków Związku w duchu patriotycznym wokół takich wartości jak:
Bóg, Honor, Ojczyzna,
e) podnoszenie poziomu sprawności fizycznej,
f) uczenie zdyscyplinowanego życia w zespole.

Art. 7

Związek realizuje swe cele poprzez:
a) zrzeszanie swoich członków w wewnętrznych jednostkach organizacyjnych i prowadzenie
wśród nich całorocznej działalności oświatowo-wychowawczej oraz organizowanie
wypoczynku, posługując się charakterystyczną metodą pracy strzeleckiej w formach
wyjazdowych i w miejscu zamieszkania,
b) tworzenie warunków do zaspokajania zainteresowań członków przede wszystkim w
zakresie kształcenia ogólnego i specjalistycznego,
c) udział w obchodach i uroczystościach narodowych,
d) organizowanie przedsięwzięć związanych z działalnością w zakresie kultury, wychowania
fizycznego i sportu oraz higieny i oświaty zdrowotnej,
e) prowadzenie działalności wydawniczej i informacyjnej,
f) prowadzenie wykładów, ćwiczeń, kursów i obozów oraz szkolenia wojskowego,
g) prowadzenie ww. działalności także wśród nie zrzeszonych w Związku,
h) współdziałanie z władzami państwowymi i samorządowymi oraz instytucjami powołanymi
przez władze państwowe do współpracy w zakresie obrony kraju,
i) współpracę z organami władz państwowych, administracji rządowej i samorządu
terytorialnego, placówkami oświaty i wychowania, w zakresie realizacji programu
wychowania ogólnego i obywatelskiego,
j) kształcenie kadry instruktorskiej,
k) reprezentowanie sportów obronnych wewnątrz i na zewnątrz kraju, organizowanie i
przeprowadzanie zawodów obronnych na terenie Związku.

Art.8

Związek ma prawo utrzymywać kontakt i należeć do wszystkich związków i stowarzyszeń tak
krajowych, jak i zagranicznych oraz międzynarodowych, zgodnie z potrzebami statutowymi.
Działalność partii politycznych na terenie Związku jest zabroniona. Strzelcy w charakterze
członków organizacji nie mają prawa brania udziału w wystąpieniach partii politycznych oraz
działania na ich rzecz, tak jednostkowo jak i zbiorowo.

Art. 9

Podstawę pracy wychowawczej Związku stanowi Prawo i Przyrzeczenie Strzeleckie oraz
tradycje Oręża Polskiego.

Rozdział III
SPOSÓB NABYWANIA I UTRATY CZŁONKOSTWA ORAZ PRAWA I
OBOWIĄZKI CZŁONKÓW

Art. 10
Członkiem Związku w rozumieniu art. 11 niniejszego statutu może być osoba, która
ukończyła 16 rok życia, posiada odpowiednie kwalifikacje moralne i fizyczne, uznaje statut i
złoży przyrzeczenie. Osoby, które wstąpiły do Związku przed dniem 1 września 1939 roku
podejmujące ponownie działalność nie mają obowiązku powtarzania przyrzeczenia.
Przynależność organizacyjna osób, które nie ukończyły 16 roku życia określa regulamin
organizacyjny w rozdziale “Orlęta”.

Art.11

Członkowie Związku dzielą się na:
a) czynnych,
b) seniorów,
c) współdziałających,
d) honorowych.

Art.12

Członkiem czynnym jest osoba deklarująca swój osobisty i bezpośredni udział w pracy
Związku. Członkostwo czynne nabywa się po wypełnieniu deklaracji członkowskiej i
złożeniu przyrzeczenia strzeleckiego.

Art.13

Seniorem Związku jest osoba, która wstąpiła do Związku przed dniem 1 września 1939 roku.

Art.14

Członkami współdziałającymi mogą być:
a/ byli członkowie czynni,
b/ osoby fizyczne i prawne przyjęte do Związku ze względu na ich walory społeczne lub
obywatelskie, nie biorące osobistego udziału w pracach Związku, jednakże wyznające jego
idee i okazujące mu moralne i materialne poparcie.
Godność członka współdziałającego może nadać Naczelna Rada Strzelecka. Dotyczy to
członków czynnych i innych osób pragnących realizować cele statutowe.

Art.15

Członkiem honorowym może zostać osoba o szczególnych zasługach dla Państwa, Wojska,
Związku, nie będąca członkiem Związku. Godność członka honorowego nadaje Naczelna
Rada Strzelecka na wniosek dowódców jednostek organizacyjnych Związku.

Art.16

Wszyscy członkowie mają:
a) prawo uczestniczenia w zebraniach członków oddziałów,
b) bierne prawo wyborcze.
Osoby wybrane delegatami na Zjazd uzyskują czynne i bierne prawo wyborcze.

Art.17

Członkowie czynni mogą być mianowani na stopnie strzeleckie zgodnie z regulaminem stopni
strzeleckich.

Art.18

Członkom czynnym, honorowym i seniorom przysługuje:
a) czynne prawo wyborcze,
b) prawo noszenia munduru i odznak w myśl instrukcji przyjętych przez Naczelną Radę
Strzelecką.

Art.19

PRAWO STRZELECKIE

1/ Dobro i pomyślność Rzeczypospolitej Polskiej jest pierwszym i najwyższym prawem
strzeleckim.
2/ Strzelec służy Rzeczypospolitej i jest dla Niej gotów do wszelkich poświęceń.
3/ Strzelec jest wzorowym obywatelem, a jeżeli zajdzie taka potrzeba – żołnierzem
Rzeczypospolitej Polskiej.
4/ Strzelec jest człowiekiem honoru, charakteryzują go wysokie wartości moralne.
5/ Strzelec drogą szkolenia indywidualnego i zbiorowego kształtuje swoją osobowość i
charakter, jest wytrwały, zdyscyplinowany, mężny, śmiały.
6/ Strzelec postępuje uczciwie wobec każdego człowieka, jest uczynny, koleżeński i ofiarny.
7/ Strzelec sumiennie wypełnia polecenia swych przełożonych i władz Związku, wkładając w
ich wykonanie całą swoją inicjatywę.
8/ Strzelec czynem i zachowaniem popularyzuje w swym środowisku ideały braterstwa i
służby.
9/ Strzelec działa w myśl ideałów strzeleckich, w duchu dyscypliny i porządku
organizacyjnego.
10/ Strzelec nieustannie pogłębia swą wiedzę oraz doskonali sprawność fizyczną i
umiejętności.

Art. 20

PRZYRZECZENIE STRZELECKIE

Wstępując w szeregi Związku Strzeleckiego “Strzelec” – Organizacji Społeczno-
Wychowawczej przyrzekam:
Przez całe me Życie dobro Rzeczypospolitej Polskiej nade wszystko inne wyższe dla mnie
będzie, niepodległości Jej zawsze gotów będę bronić do ostatniej kropli krwi. Służył będę
Najjaśniejszej Rzeczypospolitej Polskiej do ostatniego tchu, a wszystkie moje czyny i
zamiary tej najwyższej służbie podporządkowane będą.
Przyrzekam:
Powinności moje jako członka Związku Strzeleckiego “Strzelec” – Organizacji Społeczno-
Wychowawczej z dobrą wolą i wiarą wypełniać, prawa strzeleckiego gorliwie przestrzegać,
polecenia przełożonych chętnie wykonywać. Wszystko co teraz przyrzekam w sumieniu
moim do głębi zważyłem, a przyrzeczenie moje stwierdzam uroczystym słowem i honorem
wolnego obywatela i uczciwego człowieka. Tak mi dopomóż Bóg.

Art.21

Członkostwo w Związku ustaje:
a) na pisemne żądanie członka skierowane do dowódcy właściwej wewnętrznej jednostki
organizacyjnej,
b) poprzez skreślenie za nieuiszczenie składek przez okres trzech miesięcy,
c) poprzez wykluczenie w razie orzeczenia przez sąd powszechny kary za czyn hańbiący,
d) na mocy orzeczenia Strzeleckiego Sądu Honorowego o wykluczeniu za nieprzestrzeganie
statutu i uchwał władz Związku oraz działalność na jego szkodę, wydanego na wniosek
Komendy Głównej lub Komisji Rewizyjnej. Orzeczenie takie jest ostateczne.
Z chwilą przekazania sprawy do rozpatrzenia Strzeleckiemu Sądowi Honorowemu członek
zostaje zawieszony w czynnościach do czasu orzeczenia, nie ma praw wyborczych i jest
zwolniony z obowiązków.

Rozdział IV
WŁADZE NACZELNE ZWIĄZKU

Art. 22

Władzami Związku są:
a) Walny Zjazd Delegatów,
b) Zarząd – zwany dalej Naczelną Radą Strzelecką,
c) Prezydium Zarządu – zwane dalej Komendą Główną,
d) Komisja Rewizyjna,
e) Strzelecki Sąd Honorowy.

Art. 23

Walne Zjazdy Delegatów mogą być zwyczajne i nadzwyczajne. Zwyczajne odbywają się raz
na trzy lata. Nadzwyczajne mogą odbywać się w każdym terminie na wniosek Komisji
Rewizyjnej lub Komendy Głównej lub 1/3 delegatów na Walny Zjazd, na podstawie uchwały
Naczelnej Rady Strzeleckiej.

Art. 24

W Walnym Zjeździe Delegatów biorą udział:
a) delegaci zebrań oddziałowych proporcjonalnie do liczby członków, tak aby liczba
delegatów nie przekraczała 200 osób,
b) członkowie władz wymienieni w art.23 pkt b-e,
Mandat delegata trwa przez całą kadencję władz. Zasady wyboru delegatów określa
regulamin uchwalony przez Naczelną Radę Strzelecką

Art. 25

Walny Zjazd Delegatów jest najwyższą władzą Związku.
Do jego kompetencji należy wg kolejności:
a) rozpatrywanie i zatwierdzanie sprawozdań Naczelnej Rady Strzeleckiej, Komendy
Głównej, Komisji Rewizyjnej oraz Strzeleckiego Sądu Honorowego,
b) udzielanie lub odmawianie absolutorium Naczelnej Radzie Strzeleckiej,
c) uchwalanie zmian i uzupełnianie statutu,
d) wybieranie Przewodniczącego Naczelnej Rady Strzeleckiej – Komendanta Głównego,
e) wybieranie członków Naczelnej Rady Strzeleckiej, Komisji Rewizyjnej i Strzeleckiego
Sądu Honorowego,
f) nadawanie tytułów honorowych,
g) podejmowanie uchwał w sprawach, w których niniejszy statut nie określa właściwości
władz Związku.

Art.26

Jedna i ta sama osoba nie może należeć do więcej niż jednego organu władzy w Związku.

Art. 27

Do kompetencji Nadzwyczajnego Zjazdu Delegatów należą uprawnienia wymienione w art.
26, z wyjątkiem zmian i uzupełnień statutu bądź ordynacji wyborczej oraz podejmowanie
uchwały o likwidacji Związku i przeznaczeniu jego majątku.

Art. 28

Naczelna Rada Strzelecka działa w okresie między Walnymi Zjazdami Delegatów. Do jej
obowiązków należy:
a) wykonywanie uchwał Walnego Zjazdu Delegatów,
b) zatwierdzanie regulaminów przygotowanych przez Komendę Główną,
c) zwoływanie Walnego Zwyczajnego i Nadzwyczajnego Zjazdu Delegatów,
d) wnioskowanie do właściwego Organu Resortu Obrony Narodowej o mianowanie
Głównego Inspektora Wojskowego,
e) uchwalanie Regulaminu Wyboru Delegatów na Walny Zjazd Delegatów,
f) ustalanie wysokości składek członkowskich i zarządzanie majątkiem Związku,
h) w okresie między Walnymi Zjazdami Delegatów podejmowanie uchwał w sprawach nie
należących do właściwości innych władz Związku.

Art. 29

Przewodniczący Naczelnej Rady Strzeleckiej – Komendant Główny kieruje jej działalnością,
do jego obowiązków należy:
a) kierowanie pracami Naczelnej Rady Strzeleckiej i jej Prezydium – Komendy Głównej,
b) reprezentowanie Związku wobec władz państwowych, instytucji, stowarzyszeń itp.,
c) prowadzenie korespondencji w imieniu Związku,
d) mianowanie i odwoływanie dowódców wewnętrznych jednostek organizacyjnych.

Art. 30

Zebrania Naczelnej Rady Strzeleckiej odbywają się w miarę potrzeby, nie mniej jednak niż
raz na trzy miesiące. Zwołuje je Przewodniczący Naczelnej Rady Strzeleckiej z własnej
inicjatywy lub na żądanie 1/3 członków Naczelnej Rady Strzeleckiej, na wniosek Komisji
Rewizyjnej, Komendy Głównej lub Głównego Inspektora Wojskowego.

Art. 31

W skład Naczelnej Rady Strzeleckiej wchodzą Przewodniczący – Komendant Główny,
członkowie Prezydium – Komendy Głównej, Główny Inspektor Wojskowy oraz 13 członków.

Art. 32

Komenda Główna składa się z Przewodniczącego Naczelnej Rady Strzeleckiej – Komendanta
Głównego, Głównego Inspektora Wojskowego i 4 członków.

Art. 33

Główny Inspektor Wojskowy mianowany jest na wniosek Naczelnej Rady Strzeleckiej przez
właściwy organ resortu Obrony Narodowej i w sprawach szkolenia wojskowego podlega
wyłącznie jemu.

Art. 34

Do obowiązków Komendy Głównej należy:
a) kierowanie bieżącą działalnością Związku,
b) przygotowywanie projektów regulaminów do zatwierdzenia przez Naczelną Radę
Strzelecką,
c) wydawanie instrukcji i zarządzeń organizacyjnych,
d) nadzorowanie działalności oraz powoływanie i rozwiązywanie wewnętrznych jednostek
organizacyjnych Związku,
e) reprezentowanie Związku na zewnątrz.

Art. 35

Szczegółowy tryb pracy Komendy Głównej i komend wewnętrznych jednostek
organizacyjnych określa regulamin wewnętrzny zatwierdzony przez Naczelną Radę
Strzelecką.

Art. 36

W razie sprzeczności uchwały Naczelnej Rady Strzeleckiej lub Komendy Głównej ze
stanowiskiem Głównego Inspektora Wojskowego w sprawie dotyczącej obronności,
Przewodniczący Naczelnej Rady Strzeleckiej zawiesza realizację uchwały do momentu
rozstrzygnięcia sporu przez właściwy organ resortu Obrony Narodowej.

Art. 37

Za realizację szkolenia wojskowego w wewnętrznych jednostkach organizacyjnych szczebla
okręgowego odpowiadają inspektorzy szkolenia wojskowego mianowani przez Głównego
Inspektora Wojskowego.

Art. 38

Komisja Rewizyjna (w składzie od 3 do 5 osób) jest organem nadzorującym i kontrolującym
na bieżąco działalność finansową i statutową Związku. W razie potrzeby dokonuje wykładni
statutu Związku. Składa ona sprawozdanie Walnemu Zjazdowi po przeprowadzeniu
przynajmniej raz w roku kontroli całokształtu działalności Związku. Komisja Rewizyjna
wybiera ze swego grona Przewodniczącego, który kieruje jej pracą.

Art.39

Strzelecki Sąd Honorowy (w składzie się od 3 do 5 osób) orzeka w sprawach określonych w
art.22 pkt.c oraz rozpatruje spory osobiste o podłożu służbowym członków Związku. Wybiera
ze swego grona prezesa. Sąd jest niezawisły w orzekaniu, a jego orzeczenia są ostateczne.
Tryb postępowania i kompetencje Sądu określa regulamin zatwierdzony przez Naczelną Radę
Strzelecką.

Art. 40

Uchwały wszystkich władz zapadają zwykłą większością głosów w głosowaniu jawnym, a dla
ważności obrad i uchwał konieczne jest stwierdzenie obecności przynajmniej połowy składu
danego organu władzy w chwili rozpoczęcia obrad w pierwszym terminie, w drugim terminie
bez względu na liczbę obecnych – chyba, że niniejszy statut stanowi inaczej. Wyboru władz
Związku dokonuje się w głosowaniu tajnym zwykłą większością głosów. Kadencja władz
trwa trzy lata i może zostać skrócona lub przedłużona o pół roku w drodze zgodnych uchwał
Naczelnej Rady Strzeleckiej i Komisji Rewizyjnej.

Art. 41

Kooptacja władz Związku w czasie trwania kadencji nie może przekroczyć 1/3 składu władz
pochodzącego z wyboru. Kooptacja następuje w razie trzykrotnej w ciągu kadencji
nieobecności członka na posiedzeniu organu władzy do którego został wybrany lub w razie
ustania jego członkostwa na zasadach określonych w art.22. Kooptacji dokonuje organ w
którego składzie nastąpił vacat.

Rozdział V
MAJĄTEK, PRAWO REPREZENTACJI ZWIĄZKU

Art. 42

Majątek Związku stanowią jego fundusze oraz prawa i składniki majątkowe powstające ze:
a) składek członkowskich,
b) dochodów z działalności własnej, działalności gospodarczej i majątku Związku, w tym
majątku odzyskanego,
c) dochodów z ofiarności publicznej, darowizn, zapisów i spadków, które Związek może
przyjmować od osób fizycznych i prawnych,
d) dotacji i innych środków przekazanych na prowadzenie zadań i akcji zleconych przez
organy administracji rządowej i samorządu terytorialnego oraz podmioty gospodarcze.

Art.43

Majątek jest własnością całego Związku, reprezentowanego przez Naczelną Radę Strzelecką,
która nim zarządza; służy realizacji jego celów statutowych i nie może być przeznaczony do
podziału między członków Związku. Przewodniczący Naczelnej Rady Strzeleckiej może
upełnomocnić dowódców wewnętrznych jednostek organizacyjnych do zarządzania częścią
majątku Związku.

Art. 44

Do ważności pism i dokumentów dotyczących praw i obowiązków majątkowych Związku
potrzebne są podpisy przynajmniej dwóch członków Naczelnej Rady Strzeleckiej, w tym
Przewodniczącego Naczelnej Rady Strzeleckiej lub Skarbnika.
Korespondencję należącą do wyłączności Głównego Inspektora Wojskowego podpisuje
Główny Inspektor Wojskowy. Zarządzenia dotyczące nawet w części spraw wojskowych
podpisują Przewodniczący Naczelnej Rady Strzeleckiej i Główny Inspektor Wojskowy.
Inne dokumenty dla swej ważności wymagają podpisu przewodniczącego organu
wystawiającego dokument lub upoważnionej przez niego osoby działającej ściśle w granicach
otrzymanego upoważnienia.

Rozdział VI
CHARAKTER PRAWNY, ZASADY ZMIANY STATUTU I LIKWIDACJI ZWIĄZKU

Art. 45

Związek jest osobą prawną i może posiadać wszelki majątek ruchomy i nieruchomy, nabywać
go i sprzedawać, obciążać długami, zaciągać pożyczki i wszelkie inne zobowiązania,
wystawiać weksle i czeki, zawierać kontrakty i umowy, pobierać składki, zakładać
spółdzielnie, prowadzić wszelkiego rodzaju przedsiębiorstwa i imprezy dochodowe,
przyjmować darowizny, legaty i zapisy, wreszcie przeprowadzać wszelkie inne transakcje i
przedsięwzięcia przewidziane prawem. Może brać udział w związkach, komitetach, spółkach,
stowarzyszeniach tak dochodowych, jak i nie posiadających tego charakteru.

Art.46

Sprawy zmian statutu wymagają większości przynajmniej 2/3 głosujących w obecności
przynajmniej połowy delegatów w chwili głosowania.
Dla ważności uchwały o likwidacji Związku i przeznaczeniu jego majątku, musi ona zostać
podjęta w głosowaniu jawnym przez Nadzwyczajny Zjazd Delegatów, większością 2/3
głosów w obecności przynajmniej połowy delegatów w chwili głosowania. W sprawach
majątku będącego w gestii resortu Obrony Narodowej decyduje Minister Obrony Narodowej.

Rozdział VII
POSTANOWIENIA KOŃCOWE

Art. 47

Wewnętrznym jednostkom organizacyjnym Związku przysługuje prawo posiadania chorągwi
wzoru zatwierdzonego przez władze naczelne.
Związek może posiadać honorowe odznaki nadane za zasługi. Szczegóły określa osobny
regulamin.
Członkowie Związku mają prawo używania mundurów, wzoru uzgodnionego z resortem
Obrony Narodowej.

Art. 48

Wszystkie regulaminy o jakich mowa w statucie są opracowywane, zatwierdzane i
wprowadzane do użytku w przeciągu jednego roku od zatwierdzenia niniejszego statutu przez
Walny Zjazd Delegatów. Za wykonanie postanowień tego artykułu odpowiedzialna jest
Komenda Główna.